آرشیو ادبیات چپ
!نقدی بی‌رحمانه بر همه‌چیز
درباره‌ی تکامل مادی تاریخ: ۲ رساله و ۲۸ نامه

کارل مارکس و فردریش انگلس - درباره‌ی تکامل مادی تاریخ: ۲ رساله و ۲۸ نامه - خسرو پارسا٬ نشر دیگر
پی‌دی‌اف و آنلاین: این‌جا و این‌جا

Posted on Apr 19th (8:41am), 4 days ago
‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ بعل٬ صدای طبل در شب٬ در جنگل شهر
برتولت برشت - بعل٬ صدای طبل در شب٬ در جنگل شهر - محمود حسینی‌زاد٬ انتشارات خوارزمی
 
پی‌دی‌اف و آنلاین: این‌جا و این‌جا

سه نمایش‌نامه‌ی این مجموعه از اولین کارهای نمایشی «برشت» است.

بعل٬ اولین نمایش‌نامه‌ی برشت٬ آن را در سال ۱۹۲۲ به صحنه آورد؛ پس از آن صدای طبل در شب نیز در سال ۱۹۲۲ نمایش داده شد و سومی در جنگل شهر است که در سال ۱۹۲۳ به‌صحنه رفت.

اهمیت این نمایش‌نامه‌های در این است که در واقع دست‌آورد دوران گذار هنری-مسلکی «برشت» است. پس از این دوره به جنبش چپ آلمان روی آورد و از نظر ساختار به «تئاتر داستانی».

Posted on Apr 18th (1:05pm), 5 days ago

رادیوفنگ - شماره‌ی ۱۹

 فلسطین انتقام من است 

در این شماره ما به سراغ آرمان فلسطینی بی‌دیوار حائل و برای همه‌ی ساکنان و آوارگان‌اش می‌رویم و این همه را به تراب حق‌شناس تقدیم می‌کنیم، گرچه می‌دانیم برای یک عمر تلاش برای آرمان فلسطین پیشکشی ناچیز است.

با صدای محمود درویش آغاز می‌کنیم، از جنایت دیریاسین تا قراردادهای صلح با مبارزان فلسطینی همراه می‌شویم تا ببینیم چگونه آرزوی مردمی برای زندگی پاسخی چنین وحشیانه گرفته است. صدای مردی را می شنویم که فریاد برآورد بس است بس است بس است. با نزار قبانی و دلال المغربی سوار اتوبوسی می‌شویم که برای چهار ساعت پایتخت جمهوری فلسطین شد. در زمان سفر می‌کنیم و به جستجوی نیاکان ایرانیانی می‌رویم که هر یک به بخشی از تاریخ‌شان وصل شدند تا از امروز کنده شوند و هیچ نبینند. با شما از تبار کوروش بزرگ و صلاح‌الدین ایوبی خواهیم گفت و از آرمان و صدایی که اگر چه ساکت شده‌اند اما در گوش ما همیشه و هنوز طنین‌اندازند.

در ادامه در حالی که سینه‌خیز به سوی تباهی روانیم، از برخورد با مسافران تنها دموکراسی خاورمیانه می‌گوییم که نخست‌وزیرش فعالان اجتماعی را اوباش می‌خواند و از ورودشان به خاکی که اشغال‌اش کرده است جلوگیری می‌کند. روایت تونی کلیف از مساله‌ی فلسطین را می‌شنویم، با گزارش ساموئل میرانتین از حیفا با عشق ایرانیان به همه‌چیز و هیچ‌چیز آشنا می‌شویم و به استقامت جورج حبش درود می‌فرستیم.

در پایان باز هم بر اعتقادات‌مان تاکیید می‌کنیم. درودهایی می‌فرستیم و سرودهایی می‌خوانیم..

فراموش نکنید که «جمهوری را می‌توان در یک اتوبوس هم جا داد، اگر اراده‌ای در کار باشد».

0 listens (download link)

Posted on Apr 18th (1:38am), 5 days ago

‌‌‌‌ ‌‌ ‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌ ‌‌ ‌‌‌ ‌‌ ‌‌ ‌‌‌ ‌‌ ‌‌‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ برگزیده‌ای از آثار آنتونیو گرامشی
آنتونیو گرامشی - برگزیده‌ای از آثار آنتونیو گرامشی - انتشارات بابک

پی‌دی‌اف و آنلاین: این‌جا و این‌جا


آنتونیو گرامشی (۱۹۳۷-۱۸۹۱) نظریه‌پرداز مارکسیست، و از رهبران و بنیان‌گذاران حزب کمونیست ایتالیا بود. گرامشی از فعالان ضداستعماری و واضع نظریه و اصطلاح مشهور هژمونی است. 

گرامشی در خانواده‌ای از طبقهٔ متوسط پایین، در آلس، واقع در جزیرهٔ ساردینیا، ایتالیا به دنیا آمد. در هنگام کودکی گاهی از مدرسه فرار می‌کرد تا کمک خرج خانواده‌اش باشد. وی به سبب قوزی که بر پشت داشت از سوی همکلاسان و دوستانش مورد آزار قرار می‌گرفت و همین باعث شد تا به انزوا پناه ببرد و به مطالعهٔ تاریخ و فلسفه بپردازد.

در نه سالگی دبستان را ترک کرد و به کار مشغول شد. بعداً مجدداً تحصیلات خود را در رشته زبان‌شناسی ادامه داد و از همین دوران رفت‌وآمد را به محافل سوسیالیست ایتالیا آغاز کرد. در ۱۹۱۶ در روزنامه آوانتی ارگان بعدی حزب کمونیست ایتالیا مشغول به کار شد. در همین سال‌ها و به‌دنبال پیروزی انقلاب در روسیه، ایتالیا نیز دستخوش نا آرامی شد و شورش معروف شهر تورین با خواست «صلح و نان» در گرفت. در ۱۹۱۹ و در کنگره بولونیا گرامشی خواهان آن شد که حزب سوسیالیست ایتالیا به انترناسیونال سوم که لنین بنیان گذاشته بود بپیوندد. در مارس ۱۹۲۰ کارگران فیات در تورین دست به اعتصاب بزرگی زدند. گرامشی ضمن پشتیبانی از اعتصاب، از موضع حزب سوسیالیست در این مورد بشدت انتقاد کرد. در ماه‌های اوت و سپتامبر همان سال اعتصاب گسترش یافت و کارخانه‌های تورین به اشغال کارگران درآمد که با تجربه شوراهای کارگری همراه بود. انتقادهای گرامشی به حزب سوسیالیست همچنان شدت گرفت تا سرانجام به انشعاب حزب در کنگره “لیوورنو” و تشکیل حزب کمونیست ایتالیا در ۱۹۲۱ انجامید. در ۱۹۲۳ به‌عنوان نماینده حزب کمونیست ایتالیا به مسکو رفت و در همانجا با یک دختر روس بنام جولیا شوخت ازدواج کرد. این دوران ضمناً دوران رشد فاشیست‌ها در ایتالیا و حملات آنان به کارگران بود. گرامشی در ۱۹۲۴ به نمایندگی پارلمان برگزیده شد و به ایتالیا بازگشت و در همان سال دبیر حزب کمونیست ایتالیا شد. در ۱۹۲۶ و طی اختلافاتی که درون حزب کمونیست ایتالیا پیش آمده بود، گرامشی از خط مشی تشکیل یک بلوک ضد فاشیست پشتیبانی می‌کرد و در همان سال در نامه‌ای به رهبری حزب کمونیست اتحاد شوروی خواهان آرام کردن اختلاف‌های درونی آن حزب شد.

او در سال ۱۹۲۶، بدلیل فعالیت‌های انقلابی زندانی شد و دادگاه حکومت فاشیست او را به ۲۰ سال زندان محکوم کرد. روز ۸ نوامبر ۱۹۲۶ گرامشی بازداشت و به زندانی در میلان منتقل شد. در دادگاه به بیست سال و چهار ماه زندان محکوم شد و در شرایطی که بشدت بیمار بود به زندان توری منتقل شد. از ۱۹۲۹ وسایل لازم برای کار و نگارش را در زندان بدست آورد و از همانجا نوشتن آثاری را شروع کرد که بعدها به “دفترها” و “نامه‌های زندان” گرامشی معروف شد. گرامشی از زندان نسبت به خط مشی چپ روانه انترناسیونال کمونیست که سوسیال دمکرات‌ها را “سوسیال فاشیسم” معرفی می‌کرد و سیاست “جبهه واحد” را کنار گذاشته بود، انتقاد کرد.

در ۱۹۳۲ بیماری گرامشی تشدید شد ولی مقامات اجازه انتقال او به بیمارستان را نمی‌دادند. در اکتبر ۱۹۳۳ و بر اثر یک مبارزه جهانی سرانجام گرامشی به یک درمانگاه منتقل گردید. سال بعد به بیمارستانی در رم منتقل شد. در ۲۱ آوریل ۱۹۳۷ گرامشی رسماً آزاد اعلام شد. یک هفته بعد در ۲۷ آوریل آنتونیو گرامشی در همان روزی که برای بازگشت او به ساردینیا در نظر گرفته شده بود در سن ۴۶ سالگی درگذشت.

بنیتو موسولینی سیاست‌مدار بزرگ حزب فاشیست ایتالیا وی را مغز متفکر حزب کمونیست ایتالیا می‌شمرد و همو باعث شد تا گرامشی سالهای بسیاری را در زندان‌های رژیم فاشیستی به اسارت بگذراند.

Posted on Apr 2nd (2:02pm), 3 weeks ago
‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌‌ ‌ ‌‌ ‌‌ ‌ ‌‌ ‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌ ‌‌ ‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌ ‌‌ ‌‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌آتش #۲۸
حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائویست) - آتش - سال سوم - شماره‌ی ۲۸ - اسفندماه ۱۳۹۲

پی‌دی‌اف: این‌جا

آتش مخالف بى‌چون و چراى دنياى وارونه‌ی سرمايه‌دارى است با همه رنج و جنون و زشتى‌هایش، از اشغال‌گرى امپرياليستى و جنگ‌های ناعادلانه گرفته تا بنيادگرايى مذهبى و نژادپرستى، از نابودى محيط زيست گرفته تا تجارت سكس و كار كودكان. اين نشريه وقايع و تحولات مهم بين‌المللى، موقعيت جنبش‌ها و انقلابات مردمى، جنگ‌ها و مداخلات امپرياليستى، علل و نتايج بحران‌ها را بررسى مى‌كند.

آتش فرهنگ عقب‌گرا و مخدرى كه مثل كوه زباله بر افكار جامعه سنگينى مى‌كند را به چالش مى گيرد. پس عليه عادت است و بى‌تفاوتى. عليه بى‌فكرى است و باور به قضا و قدر. عليه دست روى دست گذاشتن است و عليه گليم خود را از آب بيرون كشيدن به قيمت له كردن بقيه. ديدگاه آتش، يک ديدگاه كمونيستى است -كمونيسمى شاداب و پر توان که افسانه‌ی «مرگ کمونیسم» را ريشخند مى‌گيرد. روى سخن آتش با مردم ستمديده‌ی تشنه‌ی رهايى است. آتش مى‌خواهد آينه‌ای باشد كه كنش‌گران انقلابى و فعالان جنبش هاى گوناگون، اهداف و تضادها و كم و كيف مبارزه خود را در آن ببينند.

Posted on Mar 19th (12:07pm), 1 month ago
‌ ‌ ‌‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ کتاب پروسه: ویژه‌ی ۸ مارس (۱۳۹۱)‌
گروه نویسندگان - کتاب پروسه: ویژه‌ی ۸ مارس (۱۳۹۱) - انتشارات پروسه

پی‌دی‌اف و آنلاین: این‌جا٬ این‌جا و این‌جا


هشت مارس روز جهانیِ زن هر سال الهام‌بخشِ بسیاری از زنان و مردان برای مبارزه‌ای جدی و بنیادی علیه انواعِ تبعیض‌ها و به خصوص تبعیضِ جنسیتی است. یادآوری و گرامی‌داشتِ این‌گونه مناسبت‌ها که ریشه در سنت و سابقه‌ی مبارزاتیِ ستم‌دیده‌گانِ جهان دارد اهمیتِ حیاتی برای زنده نگه داشتنِ انگیزه‌ی تدارکِ هر چه نوین‌ترِ روش‌های مبارزه علیه ستم و هم‌چنین شاداب کردنِ عرصه‌ی مبارزه‌ی انسان‌های خمیده و تکیده از انواعِ ستم دارد. 

ما نظمِ حاکم اصرارِ برنامه‌ریزی شده‌ای برای تقلیلِ بارِ سیاسی-اجتماعیِ مناسبت‌های این چنینی دارد. تاکیدِ معنی‌دار بر «روز» زن یا «روز» کارگر تقلیلِ یک صحنه‌ی نبردِ جدی به مناسبتی تقویمی است و به دنبالِ آن مناسکِ گرامی‌داشتِ چنین روزهایی نیز به همان شکل دچارِ تغییراتِ فُرمی خاص می‌شوند و تنوعی جدا از ضرورتِ وجودیِ آن مناسبت پیدا می‌کنند و تبدیل به تکنیک‌ها و شگردهایی می‌شوند که اتفاقا مساله را وارونه نشان می‌دهند و منجر به بازتولیدِ روابطِ ستم‌گرانه می‌شوند.

Posted on Mar 8th (7:54am), 1 month ago
پیدایش و تکوین خرد در تاریخ و زمینه‌های اجتماعی آن
هوشنگ سپهر - پیدایش و تکوین خرد در تاریخ و زمینه‌های اجتماعی آن: از اسطوره تا پیدایش خرد (دوران شهر-دولت‌های یونانی) - انتشارات پروسه  
 
پی‌دی‌اف و آنلاین: این‌جا٬ این‌جا و این‌جا

این کتاب، نه کتابی درباره‌یِ تاریخِ فلسفه است و نه برایِ متخصصینِ فلسفه، از این رو همه‌ی فیلسوفان را دربرنمی گیرد. در هردو زمینه یِ مزبور کتاب‌هایِ فراوانی موجود است و در آینده هم به آن‌ها افزوده خواهد شد . این کتاب نتیجه ی یک کارِ جمعی نیست، بدین معنا که مطالب و پژوهش‌های‌اش درباره ی هر اندیشمندی محصولِ کارِ یک پژوهش‌گرِ متخصص در آن زمینه نیست. 

هدفِ اصلیِ این کتاب ارائه‌ی مکاتبِ اصلیِ اندیشه و معرفیِ چهره‌هایِ شاخصِ هر یک از این مکاتب است. تاکیدِ اصلی بر این بوده است که پیش‌زمینه‌هایِ تاریخی-اجتماعیِ پیدایشِ آرا و اندیشه‌هایِ نو را بکاود و دلایلِ آنان را تا حدِ امکان توضیح دهد. تلاش شده تا زبانِ کتاب، زبانِ ساده و قابلِ‌فهم برایِ همه باشد. اما وفاداری به نظریات و امانت‌داریِ آرا دغدغه‌ی خاطرِ اصلیِ نویسنده بوده است.

این کتاب در سه جلد تنظیم شده است و خواننده خود به دلایلِ آن پی خواهد برد. جلدِ نخستین با عنوانِ “از اسطوره تا پیدایشِ خرد (دورانِ شهر-دولت‌ها)” دورانِ یونانِ باستان را دربرمی‌گیرد: به بیانِ دقیق‌تر سده‌هایِ ششم تا دومِ پیش از میلاد؛ چهار سده‌ای که طلوع‌اش در یونانِ باستان با تالس شروع می‌شود و غروب‌اش مقارن است با فروپاشیِ شهر-دولت‌هایِ یونانی با تاسیسِ امپراتوری توسطِ اسکندرِ مقدونی.

Posted on Mar 5th (9:12am), 1 month ago
‌‌ ‌‌‌‌‌ ‌‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ عصیان #۲۸
عصیان - سال چهارم - شماره‌ی ۲۸ - بهمن‌ماه ۱۳۹۲
 
پی‌دی‌اف: این‌جا

این آغاز عصیان است. ما صدای دختران و زنانی هستیم که سال‌هاست زیر فشار قوانین مذهبی و ضد زن و مردسالارانه‌ی جامعه و خانواده له شده‌اند. آمده‌ایم تا علیه این ستم‌ها بایستیم. تلاش می‌کنیم تا آگاهی نسبت به این ستم‌ها  و تفکر پشت آن را اشاعه دهیم. ما خواهان دنیای دیگری هستیم. دنیایی که در آن ستم و تبعیض بر زن موجود نباشد. دنیایی که ارزش زن تنها همسر بودن و مادر بودن نباشد. جنس دوم و ضعیف و فرمان‌بردار نباشد. ما دختران نسلی هستیم که در سال ۵۷ فریاد برآوردند «ما انقلاب نکردیم تا به عقب برگردیم». ما آمده‌ایم که عصیان کنیم.

Posted on Feb 19th (2:35pm), 2 months ago
‌ ‌‌‌‌ ‌ ‌‌‌‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ آتش #۲۷
حزب کمونیست ایران (مارکسیست-لنینیست-مائویست) - آتش - سال سوم - شماره‌ی ۲۷ - بهمن‌ماه ۱۳۹۲

پی‌دی‌اف: این‌جا

آتش مخالف بى‌چون و چراى دنياى وارونه‌ی سرمايه‌دارى است با همه رنج و جنون و زشتى‌هایش، از اشغال‌گرى امپرياليستى و جنگ‌های ناعادلانه گرفته تا بنيادگرايى مذهبى و نژادپرستى، از نابودى محيط زيست گرفته تا تجارت سكس و كار كودكان. اين نشريه وقايع و تحولات مهم بين‌المللى، موقعيت جنبش‌ها و انقلابات مردمى، جنگ‌ها و مداخلات امپرياليستى، علل و نتايج بحران‌ها را بررسى مى‌كند.

آتش فرهنگ عقب‌گرا و مخدرى كه مثل كوه زباله بر افكار جامعه سنگينى مى‌كند را به چالش مى گيرد. پس عليه عادت است و بى‌تفاوتى. عليه بى‌فكرى است و باور به قضا و قدر. عليه دست روى دست گذاشتن است و عليه گليم خود را از آب بيرون كشيدن به قيمت له كردن بقيه. ديدگاه آتش، يک ديدگاه كمونيستى است -كمونيسمى شاداب و پر توان که افسانه‌ی «مرگ کمونیسم» را ريشخند مى‌گيرد. روى سخن آتش با مردم ستمديده‌ی تشنه‌ی رهايى است. آتش مى‌خواهد آينه‌ای باشد كه كنش‌گران انقلابى و فعالان جنبش هاى گوناگون، اهداف و تضادها و كم و كيف مبارزه خود را در آن ببينند.

Posted on Feb 19th (2:26pm), 2 months ago
‌‌ ‌ ‌ ‌‌‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌‌‌‌ ‌ ‌‌‌ ‌ ‌ ‌‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ منجنیق #۱
منجنیق - سال اول - شماره‌ی ۱ - اردیبهشت ۱۳۸۹
 
پی‌دی‌اف: این‌جا

«منجنیق» آمده است تا در سیاست٬ اندیشه‌ورزی کند و در اندیشه‌٬ سیاست‌ورزی. «منجنیق» بی‌طرف نیست. «منجنیق» ناظر خاموش و بی‌نظر واقعیت نخواهد بود. «منجنیق» می‌خواهد که در سرنوشت خودش٬ نویسندگان‌اش و دیگران دست ببرد. «منجنیق» می‌خواهد در امر واقعی دخالت کند و بر تداوم و پی‌گیری پیکار رهایی‌بخش پای بفشارد.

«منجنیق» در سوی ستم‌دیدگان ایستاده است. انتخاب پدرسالاری به‌عنوان موضوع شماره‌ی اول نشریه برای ما حکم نوعی تصفیه حساب با خود و دیگران را داشت. می‌خواستیم بدانیم و بدانند از چه نقطه‌ای آغاز می‌کنیم. «منجنیق» اعلام عمومی و در ملا عام این بود که هیچ پدری را به‌رسمیت نمی‌شناسیم. پدران خوب و پدران بد را نمایندگان سلطه می‌دانیم و سلطه‌ی خوب و سلطه‌ی بد نداریم. اعلام عمومی این بود که هیچ پند و اندرزی را به گوش نخواهیم گرفت و گستاخ و بازیگوش خواهیم ماند. نقد پدرسالاری نقطه‌ی آجیدن آن نسلی است که می‌خواهد تاریخ خودش را بسازد، اشتباهات خودش را داشته باشد و زندگی خودش را روایت کند.

آغاز از نقد پدرسالاری دعوت به قیامی عمومی است علیه پدرِ بزرگ که در جایگاه سیستم مسلط و وضعیت موجود ایستاده است و می‌خواهد بر زندگی ما کنترل و نظارت داشته باشد. دعوت به قیامی عمومی است علیه آن فرهنگی که پدرِ بزرگ را در تمامی زیست روزانه‌ی هر کدام ما بازتولید می کند. دعوت به قیامی عمومی است علیه آن فرهنگ و گفتمانی که خوگیر سلطه‌ی پدران شده است و حضور پدران را «ضروری» می‌داند. دعوت به قیامی عمومی است علیه آن نگاه قیم‌مآبانه‌ای که گمان می‌کند با جایگزینی پدران خوب به جای پدران بد ستم محو خواهد شد. دعوت به قیامی عمومیاست علیه آن نگاهی که می‌خواهد سلطه‌ی خود را به پشت‌وانه‌ی پیراهن‌های پاره و تجربه‌های قلنبه تحمیل کند. دعوت به قیامی عمومی است علیه آن نگاهی که ما را حرف‌شنو، مودب وگوش‌به‌فرمان می خواهد. ما از قیام آغازمی کنیم، از شورش، از دعوت به مراسم پدرکُشی.

Posted on Feb 16th (2:49pm), 2 months ago
/ before